ABD ordusu yeniden başlayan çatışmaların 5. gününde İran’a bomba yağdırdı. Bu kez hedefte karadaki tesislerin yanı sıra İran tankerleri de vardı.
Tahran, Hürremabad, Lorestan, Bandar Abbas, Çabar, Ahvaz’da noktalar vuruldu. Cephanelikler ve hava savunma sistemleri hedef alındı.
İran Devlet Medyası’na göre başkent Tahran ve çevresi ilk kez hedef alındı. Bu bölgedeki hava savunma sistemleri saldırı sonucu imha edildi.
İran, Ahvaz’daki bir çocuk kanser hastanesinin ABD füzelerinin hedefi olduğunu söyledi. Ancak henüz durumu teyit eden bir görüntü paylaşılmadı.
ABD uçakları İran’ın petrol ihracat merkezi olan Hark Adası’na doğru ilerleyen bir ticari tankerini de vurdu. İran tankerinin vurulduğu anların görüntüleri paylaşıldı.
Saldırılara İran’dan karşılık gecikmedi. Ürdün, Kuveyt ve Bahreyn’deki ABD üsleri ve merkezleri insansız hava aracı saldırılarının hedefi oldu. Tüm ülkelerde patlamalar duyuldu, hava savunma devreye girdi.
İran Devrim Muhafızları, Hava Kuvvetleri’nin İran’ın güneybatısındaki Andimeshk hava sahası üzerinde bir MQ-9 insansız hava aracını düşürdüğünü de açıkladı.
Çatışmaların gelecek haftalarda devam etmesi bekleniyor.
İRAN TANKERİ VURULDU
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamada, limanlara yönelik ablukanın yeniden uygulanmaya başlamasından bu yana ilk kez bir ticari gemiye ateş açıldığı belirtildi.
Curaçao bayraklı “M/T Belma” adlı tankerin, yapılan çok sayıda uyarıyı dikkate almayarak ablukayı ihlal etmeye çalıştığı, bunun üzerine Amerikan savaş uçaklarının geminin bacasına Hellfire füzeleri fırlatarak tankeri devre dışı bıraktığı bildirildi.
Curaçao bayraklı tankerin devre dışı bırakılması, çatışmalardan önce dünyadaki petrol ve doğal gaz sevkiyatının beşte birinin gerçekleştirildiği Hürmüz Boğazı’ndaki kilidin altını çizdi.
ABD sadece İran gemilerinin Boğaz’dan geçmesinin yasak olduğunu belirtse de, Devrim Muhafızları kendi izinleri olmadan Boğazı kullanan tüm gemileri vuracaklarını belirtti.
Muhafızlar 2 hafta içinde 7 ticari gemiyi vurararak kullanılamaz hale getirdi. Bu gemiler ABD koruması altındaydı.
ABLUKA GERİ DÖNDÜ
ABD, Çarşamba günü İran’a yönelik iki yeni saldırı dalgası düzenledi. Bu operasyonlar, Başkan Donald Trump’ın hava saldırılarını yaklaşık bir hafta önce yeniden başlatmasından bu yana gerçekleştirilen sekizinci ve dokuzuncu saldırılar oldu.
Yeniden başlayan askeri hareketlilik, boğazı büyük ölçüde kapatarak su yolu üzerindeki kısa süreli sevkiyat artışını sonlandırdı.
Trump, nisan ayından bu yana yürürlükte olan liman ablukasını, geçtiğimiz ay Tahran ile varılan kısa ömürlü bir ateşkes anlaşmasının parçası olarak kaldırmıştı.
Ancak ABD tarafı, İran’ı boğazdan geçmeye çalışan gemilere saldırarak ateşkesi ihlal etmekle suçluyor.
GÖRÜŞMELER ARKA PLANDA
Trump, bu hafta ve önümüzdeki hafta da İran’ı vurmaya devam etme sözü verdi. Centcom Çarşamba günü yaptığı açıklamada, yeniden yürürlüğe konan ablukanın ilk 24 saatinde ABD güçlerinin diğer iki ticari gemiyi de geri çevirdiğini bildirdi.
Çarşamba günü ABD Kara Harp Okulu’ndaki bir etkinlikte konuşan Trump, “Uzlaşmayı çok istiyorlar. Yaptıklarımızdan hoşlanmıyorlar ve gerçekten uzlaşmak istiyorlar. Onlerle uzlaşacak mıyız yoksa bu işi tamamen bitirecek miyiz, bunu göreceğiz” dedi.
İranlı yetkililer için “Onlar zor insanlar. Bir anlaşma yapmak istiyorlar” diyen ABD Başkanı, “Bugün onlara küçük bir gündüz atışı yaptık” ifadelerini kullandı.Harp okuluna giderken Fox Business’a konuşan Trump, “Tam buraya gelirken bir telefon aldık. Görüşmek istiyorlar. Her zaman görüşmek istiyorlar” açıklamasında bulundu.
İran ise görüşme talep ettiklerini tamamen yalanladı. İran Dışişleri Sözcüsü İsmail Bekayi “ABD’den herhangi bir görüşme talebinde bulunmadıklarını” ifade etti.
Katar’daki görüşmeler devam etse de, bu görüşmeler şimdilik çatışmaların gölgesinde kaldı. İran Parlamento Başkanı Muhammed Bagır Galibaf, “Tahran’ın ulusal çıkarlarını korumak için askeri gücü, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü ve diplomasiyi kullanacağını” vurguladı.
İRAN KİMİ SERBEST BIRAKTI?
Geçtiğimiz ay ateşkesin duyurulmasının ardından varil başına yaklaşık 100 dolardan 70 doların hemen üzerine kadar hızla gerileyen petrol fiyatları, yeniden yükselişe geçti.
Perşembe günü Asya işlemlerinde Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,5 artışla 85,38 dolara yükseldi.
Trump, petrol fiyatlarının yükselmesini, “İran uyması gereken kurallara uymadığı için sert önlemler almak zorunda kalmama” bağladı ve “Bu yüzden küçük bir adım attık” dedi. Trump, durum sakinleştiğinde petrolün varil fiyatının 55 dolara düşeceğini düşündüğünü belirterek, “Yakında İran’ı mağlup edeceğiz. Çok yakında yenilecekler” iddiasında bulundu.
Çarşamba gününün ilerleyen saatlerinde Trump, Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda, Aralık 2024’ten bu yana İran’da tutuklu bulunan bir ABD vatandaşının serbest bırakıldığını duyurdu.
Trump, “O şu anda güvenli bir şekilde İran dışında ve durumu iyi. Amerika Birleşik Devletleri, İran’ın bu iyi niyet göstergesini takdir ediyor!” ifadelerini kullandı.
