Avrupa Birliği, Meta’nın Instagram ve Facebook tasarımında kullanıcıları platformda tutan bazı özelliklerin kuralları ihlal ettiği yönünde ön değerlendirmesini açıkladı. Sürecin odağında sonsuz kaydırma, otomatik oynatma ve yüksek düzeyde kişiselleştirilmiş öneri sistemleri yer alıyor.
Avrupa Komisyonu, Meta’nın Instagram ve Facebook’taki bağımlılık yarattığı değerlendirilen tasarım unsurları nedeniyle Dijital Hizmetler Yasası’nı ihlal etmiş olabileceği yönünde ön bulgulara ulaştı.
Komisyonun açıklamasına göre inceleme; sonsuz kaydırma, otomatik oynatma, anlık bildirimler ve platformların yüksek düzeyde kişiselleştirilmiş öneri sistemleri üzerinde yoğunlaştı. AB, bu özelliklerin özellikle çocuklar ve hassas kullanıcı grupları açısından fiziksel ve ruhsal iyilik halini olumsuz etkileyebilecek riskler taşıdığı görüşünde.
Odağa tasarım özellikleri alındı
Komisyon, Meta’nın söz konusu tasarım unsurlarının oluşturduğu riskleri yeterince değerlendirmediğini belirtti. Açıklamada, sürekli yeni içerik gösteren sonsuz kaydırma ve otomatik oynatma gibi özelliklerin kullanıcıyı uygulamada tutma eğilimini güçlendirdiği, sağlıksız alışkanlıkları ve zorlayıcı kullanım davranışlarını besleyebildiği ifade edildi.
AB tarafı ayrıca Meta’nın, reşit olmayan kullanıcıların Instagram ve Facebook’ta gece saatlerinde ne kadar zaman geçirdiğine ilişkin mevcut bilgileri yeterince dikkate almadığını bildirdi. Reels ve hikâyeler gibi formatların nasıl optimize edildiğinin de aşırı ya da kompulsif kullanımı artırabileceği değerlendirildi.
Mevcut önlemler yetersiz bulundu
Komisyonun ön değerlendirmesine göre Meta’nın bugün kullandığı risk azaltma önlemleri de yeterli görülmedi. Özellikle zaman yönetimi araçlarının kolayca geçilebildiği ve kullanım süresinde anlamlı bir azalma sağlamadığı belirtildi.
Ebeveyn denetim araçlarının ise ancak teknik bilgiye sahip ebeveynler tarafından etkili biçimde kullanılabildiği, bu nedenle koruma düzeyinin sınırlı kaldığı ifade edildi. Meta’nın güvenlik merkezi üzerinden sunduğu bilgilendirme ve ruh sağlığı bağlantılarının da riskleri gidermek için yeterli olmadığı kaydedildi.
Gözler Meta’nın vereceği yanıtta
Komisyon, bu aşamada Meta’nın Instagram ve Facebook’ta bazı tasarım değişiklikleri yapması gerektiği görüşünde. Örnek olarak otomatik oynatma ve sonsuz kaydırma gibi temel özelliklerin varsayılan olarak kapatılması, etkili ekran molaları getirilmesi ve öneri sisteminin etkileşim odaklı yapısının zayıflatılması gösterildi.
Süreç henüz kesin karar aşamasına ulaşmış değil. Meta, savunma hakkını kullanarak Komisyonun dosyasını inceleyebilecek ve yazılı yanıt verebilecek. Avrupa Dijital Hizmetler Kurulu da süreçte görüş bildirecek. Ön bulguların nihai karara dönüşmesi halinde şirkete, küresel yıllık cirosunun yüzde 6’sına kadar para cezası verilebilecek.
